Τα παραμύθια, διαφορετικά από οποιαδήποτε μορφή λογοτεχνίας, καθοδηγούν το παιδί να ανακαλύψει την ταυτότητα του και τις κλίσεις του και υποδεικνύουν ποιές εμπειρίες χρειάζονται για να αναπτυχτεί παραπέρα ο χαρακτήρας του. Τα παραμύθια υποδηλώνουν ότι μια καλή, ικανοποιητική ζωή είναι στις δυνατότητες μας παρά τις αντιξοότητες, αλλά μονάχα αν δεν δειλιάσουμε μπροστά στους ριψοκίνδυνους αγώνες χωρίς τους οποίους δεν μπορούμε να πετύχουμε την αληθινή ταυτότητα μας. Αυτές οι ιστορίες υπόσχονται πως αν το παιδί τολμήσει και αναλάβει αυτήν την κοπιώδη αναζήτηση, καλοπροαίρετες δυνάμεις θα έρθουν σε βοήθειά του και θα πετύχει.

Στο παραμύθι οι εσωτερικές διαδικασίες εξωτερικεύονται και γίνονται κατανοητές καθώς τις αναπαριστάνουν τα πρόσωπα και τα γεγονότα της ιστορίας. Αυτός είναι ο λόγος που στην παραδοσιακή ινδική ιατρική έδιναν στο ψυχικά αποπροσανατολισμένο άτομο για τη θεραπεία του ένα παραμύθι που μορφοποιούσε το ιδιαίτερο πρόβλημά του. Περίμεναν ότι το ψυχικά διαταραγμένο άτομο, αναλογιζόμενο την ιστορία του, θα οδηγούνταν να αντιληφτεί τόσο τη φύση του αδιεξόδου στο οποίο βρισκόταν και από το οποίο υπέφερε, όσο και τη δυνατότητα της λύσης του. Από αυτά που έλεγε η ιστορία για την απελπισία του ανθρώπου, τις ελπίδες του και τις μεθόδους να ξεπεράσει τα βάσανα του, ο ασθενής θα μπορούσε να ανακαλύψει όχι μόνο έναν τρόπο να βγει από τη δύσκολη κατάστασή του, αλλά επίσης να βρει τον εαυτό του, όπως γινόταν με τον ήρωα της ιστορίας.

Τα παραμύθια δεν ισχυρίζονται ότι περιγράφουν τον κόσμο έτσι όπως είναι, ούτε δίνουν συμβουλές για το τι πρέπει να κάνει ο καθένας. Αν τo έκαναν, τότε ο ινδός ασθενής θα έπρεπε να ακολουθήσει ένα επιβεβλημένο τρόπο συμπεριφοράς, πράγμα που δεν είναι απλώς κακή θεραπεία, αλλά το αντίθετο της θεραπείας. Το παραμύθι έχει θεραπευτική αξία γιατί το άτομο  βρίσκει τη δική του λύση αναλογιζόμενο τι υπαινίσσεται η ιστορία για το ίδιο και τις εσωτερικές του συγκρούσεις αυτή τη στιγμή της ζωής του. Το περιεχόμενο της ιστορίας που επιλέγεται δεν έχει συνήθως καμία σχέση με την πραγματική ζωή του ατόμου, αλλά σχετίζεται με τα εσωτερικά προβλήματα του που μοιάζουν ακατανόητα και επομένως άλυτα.

Τα πρόσωπα και τα γεγονότα των παραμυθιών, επίσης, προσωποποιούν και εικονογραφούν εσωτερικές συγκρούσεις, αλλά και υποδεικνύουν με μεγάλη λεπτότητα με ποιόν τρόπο μπορούν να λυθούν και ποια θα έπρεπε να είναι τα επόμενα βήματα στην εξέλιξη προς μια ανώτερη ανθρώπινη υπόσταση. Το παραμύθι παρουσιάζει τα πράγματα με απλό, αφελή τρόπο και δεν απαιτεί τίποτα  από τον ακροατή. Έτσι, ακόμα και το μικρότερο παιδί δεν νιώθει εξαναγκασμένο να δράσει με συγκεκριμένους τρόπους, ούτε ποτέ το κάνουν να νιώσει κατώτερο. Το παραμύθι όχι μόνο δεν απαιτεί, αλλά καθησυχάζει, δίνει ελπίδα για το μέλλον και προσφέρει υπόσχεση ενός ευτυχισμένου τέλους.

Έτσι, λοιπόν, μια φορά και έναν καιρό, υπήρχε ένα τζίνι κλεισμένο σε ένα μπουκάλι. Μετά τα πρώτα εκατό χρόνια ορκίστηκε πως όποιος θα το ελευθερώσει θα αποκτήσει πλούτη αμύθητα. Μα κανείς δεν βρέθηκε. Ύστερα από άλλα εκατό χρόνια πήρε δεύτερο όρκο. Όποιος τον ελευθέρωνε θα είχε όλους τους κρυμμένους θησαυρούς της γης. Και πάλι μάταια, ώσπου πέρασαν τρείς αιώνες. Τότε υποσχέθηκε πως όποιος τον ελευθέρωνε θα τον έκανε πανίσχυρο μονάρχη εκπληρώνοντας του κάθε μέρα τρείς επιθυμίες. Μα ούτε και τότε φάνηκε κανείς. Τότε τον έπιασε θυμός μεγάλος και είπε: «όποιος έρθει από δω και πέρα να με ελευθερώσει, θα θανατωθεί…»

Έτσι ακριβώς νιώθει ένα μικρό παιδί όταν «εγκαταλείπεται». Οι γονείς ενός τρίχρονου αγοριού έλειψαν αρκετές εβδομάδες στο εξωτερικό. Το αγόρι μιλούσε πολύ καλά πριν την αναχώρηση τους  και εξακολουθούσε να μιλά καλά με τη γυναίκα που το φρόντιζε και με τους άλλους. Όταν, όμως, οι γονείς του επέστρεψαν, δεν είπε ούτε μια λέξη σε αυτούς ή οποιονδήποτε άλλο για τρείς εβδομάδες.

Ένα παιδί δεν μπορεί να δεχτεί ότι ο θυμός του μπορεί να το κάνει να μην μιλά και να επιθυμεί να εκδικηθεί αυτούς από τους οποίους εξαρτάται η ύπαρξή του. Αν το κατανοούσε, θα σήμαινε ότι πρέπει να αποδεχθεί πως τα συναισθήματα του μπορούν να κυριαρχήσουν τόσο πολύ πάνω του που να μην τα ελέγχει- και αυτό είναι μια σκέψη τρομακτική. Η ιδέα ότι μέσα μας μπορεί να κυριαρχούν δυνάμεις πέρα από τον έλεγχο μας είναι απειλητική για να είναι αποδεκτή από εμάς, πόσο μάλλον από ένα παιδί. Ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσονται οι σκέψεις του τζίνι κάνει την ιστορία ψυχολογικά αληθινή για το παιδί. Κατανοεί μέσα από το παραμύθι τι του συμβαίνει, ανακουφίζεται από τα ακατανόητα καταστροφικά του συναισθήματα και κατορθώνει να λυτρωθεί και να ξαναβρεί τον παλιό του εαυτό.

Ανάλογα με τις συγκρούσεις, τα άγχη, τους φόβους και τα βάσανα κάθε παιδικής ψυχής, υπάρχει και το κατάλληλο παραμύθι που δρα λυτρωτικά και θεραπευτικά. Και την επιλογή αυτού του παραμυθιού, κανείς μας δεν ξέρει να την κάνει καλύτερα από το ίδιο το παιδί!

Go to top
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com