Little Red Riding Hood

Η Κοκκινοσκουφίτσα είναι ένα από τα δημοφιλέστερα και πολυτιμότερα παραμύθια που έχουμε στη διάθεση μας. Είναι εμπνευσμένο από αρχαίες ιστορίες και εμπλουτισμένο από πολλούς πολιτισμούς. Μια από τις πιο γνωστές του αποδόσεις είναι γραμμένη από τον Περό ενώ οι αδερφοί  Γκριμ, 100 χρόνια αργότερα, δημοσίευσαν μια από τις καλύτερες  εκδοχές του.

Ποιά ήταν, όμως, η Κοκκινοσκουφίτσα; Τι δουλειά είχε ένα μικρό κορίτσι μόνο του στο δάσος; Αλήθεια, πόσο χρονών ήταν; Γιατί δεν υπάκουσε τη μητέρα της; Ήταν τόσο αφελής που έδωσε πληροφορίες για το πού μένει η γιαγιά της; Και γιατί ο λύκος δεν την έφαγε κατευθείαν και μπήκε σε τέτοια περιπέτεια; Τα ερωτήματα είναι πολλά όπως και οι κριτικές για αυτό το παραμύθι το οποίο θεωρείται από πολλούς ιδιαίτερα επιθετικό και για αυτό έχει υποστεί πολλές παραλλαγές στο τέλος του. Θα κάνω μια προσπάθεια να διαφωτίσω λίγο τις σκοτεινές του πλευρές και να αποδώσω έτσι την αξία που του αναλογεί.

Η Κοκκινοσκουφίτσα φαίνεται να είναι ένα κορίτσι της προεφηβείας. Είναι αρκετά ώριμη για να την εμπιστεύεται η μητέρα της, ξέρει τον κόσμο μακριά από το σπίτι της αλλά εξακολουθεί να έχει ανάγκη από καθοδήγηση καθώς δεν είναι απόλυτα έτοιμη να αντιμετωπίσει συνασθηματικά τις προκλήσεις της εφηβείας. Και η μητέρα της το ξέρει καλά αυτό και προσπαθεί να την προστατέψει.

  • -Έλα Κοκκινοσκουφίτσα, πάρε ένα κομμάτι κέικ και ένα μπουκάλι κρασί και πήγαινέ τα στη γιαγιά σου που είναι άρρωστη και αδύναμη για να γίνει καλά. Ξεκίνα πριν πιάσει πολύ ζέστη, περπάτα ωραία και ήσυχα, μην παρεκκλίνεις από το μονοπάτι και πρόσεξε μην πέσεις και σπάσεις το μπουκάλι με το κρασί. Όταν φτάσεις να χτυπήσεις την πόρτα και να πεις «Καλημέρα» και να μην αρχίσεις να κρυφοκοιτάζεις τις γωνιές του σπιτιού.
  • Πόσο πιο καλά θα μπορούσε να φροντίσει αυτή η μητέρα! Δυστυχώς ο σημαντικός συμβολισμός του κόκκινου κρασιού που μπορεί να σπάσει και να χυθεί αφαιρέθηκε στις μετέπειτα παραλλαγές του παραμυθιού.

Η Κοκκινοσκουφίτσα πράγματι ήταν πολύ προσεκτική και υπάκουη αλλά ταυτόχρονα είχε μεγαλώσει αρκετά και γνώριζε τις ομορφιές του έξω κόσμου. Αυτό την έβαζε σε κίνδυνο να ξεγελαστεί και να κινδυνεύσει. Είναι αυτή η ηλικία βλέπεται που το παιδί ξέρει καλά τους κανόνες αλλά γεννιέται πάλι μια επιθυμία να παρεκκλίνει από αυτούς.

  • -Τι περπατάς σαν να πηγαίνεις στο σχολείο, της είπε ο Λύκος. Κοίτα γύρω σου τα όμορφα λουλούδια και τα πουλιά που κελαηδούν.

Και βεβαίως παραπλανήθηκε και τα κοίταξε. Αχ αυτή η εφηβεία!

Στην ιστορία αυτή, το νεαρό κορίτσι κινείται ανάμεσα στην παιδικότητα και την ωριμότητα, στην ευχαρίστηση και την πραγματικότητα, σε αυτό που θέλει και σε αυτό που πρέπει, ανάμεσα στην αφέλεια και την παρατηρητικότητα, στην αποπλάνηση και την εσωτερίκευση μιας δυνατής, προστατευτικής πατρικής φιγούρας. Είναι δύσκολα πράγματα αυτά για τους νεαρούς εφήβους και για αυτό το παραμύθι μάς επιστά την προσοχή στην αναγκαιότητα της συμμαχίας ανάμεσα στη νεαρή κόρη και την ώριμη μητέρα/γιαγιά. Εξάλλου, στην εκδοχή των αδερφών Γκριμ, σε μια άλλη επίσκεψη στη γιαγιά η Κοκκινοσκουφίτσα ξανασυναντά έναν λύκο αλλά αυτή τη φορά τρέχει να ενημερώσει τη γιαγιά της και μαζί καταστρώνουν ένα σχέδιο για να τον εξοντώσουν και το καταφέρνουν. Αλλά και νωρίτερα στην ίδια ιστορία όπου ο κυνηγός σώζει την κατάσταση, η συμβολή της δεν είναι μικρή. Εκείνη προτείνει να γεμίσουν την κοιλιά του πέτρες και έτσι πέφτει κάτω και πεθαίνει. Το παραμύθι, λοιπόν, τονίζει επιπλέον  τη σημασία της προσωπικής πάλης και της αυτονομίας από τη γονεΐκή προσκόλληση.

Όσο για το τέλος, αυτό το βίαιο και συνάμα σαγηνευτικό για τους αναγνώστες τέλος, δε μπορώ παρά να υποστηρίξω την καταλληλότητα του για δυο λόγους. Πρώτον, το παιδί έχει μεγάλη ανάγκη το κακό να εξοντώνεται ολοκληρωτικά κάθε φορά που εμφανίζεται. Έτσι νιώθει ασφάλεια και εμπιστεύεται τον κόσμο. Όταν μάλιστα αφανίζεται από κάποιον ικανό ήρωα τότε αποκτά και εμπιστοσύνη προς τον εαυτό του μέσα από την ταύτιση. Δεύτερον, προσφέρει μια σημαντική πληροφορία στο παιδί. Τα περισσότερα παιδιά ξέρουν ότι βρίσκονταν ως βρέφη στην κοιλιά της μαμάς τους και ότι από εκεί βγήκαν με τη βοήθεια του γιατρού. Οι λεπτομέρειες δεν έχουν σημασία για το παιδί, σημασία έχει να αποκτά νόημα η εμπειρία. Ο λύκος δεν πέθανε όταν ο κυνηγός του άνοιξε την κοιλιά, εκείνη την ώρα κοιμόταν. Μετά που ξύπνησε, πήγε να φύγει τρέχοντας αλλά έπεσε κάτω από τις πέτρες που είχε μέσα η κοιλιά του και τότε πέθανε. Φαντάζεστε τι άγχος θα προκαλούσε στο παιδί η διαπίστωση ότι ο λύκος πέθανε από καισαρική τομή; Το παραμύθι είναι πολύ έξυπνο και ενημερώνει το παιδί πως οι μητέρες δεν πεθαίνουν επειδή γεννούν τα παιδιά τους και αν ποτέ συμβεί ένα τέτοιο τραγικό γεγονός τότε πάλι δεν φταίει το παιδί αλλά κάποια βαριά επιπλοκή. Βαριά σαν πέτρα!

Λοιπόν, σταματώ εδώ γιατί αποκάλυψα πολλά μυστικά της Κοκκινοσκουφίτσας και δεν νομίζω να της άρεσε αυτό αν το μάθαινε.

Και προσοχή, να περπατάτε όμορφα και ήσυχα …

Go to top
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com